Blockchain-Associatio

موج تازه ای از تغییرات بزرگ در علم اقتصاد به راه افتاده است . ظهور پولهای دیجیتال، همانند شکل گیری بازار سرمایه، با تجدید نظر بنیادی در مفهوم جدیدی از ارزشگذاری همراه است . ارزش پولهای دیجیتال در هفتم ژانویه سال ۲۰۱۸ به بالاترین مقدار تاریخی خود، معادل ۸۲۶ میلیارد دلار رسیده است. نکته حائز اهمیت این است که سارمایه گذاران چگونه بدون حمای بانک و هیچگونه پشتوانه ی دارایی فیزیکی مشهود، به کدهای کامپیوتری، ارزش می بخشند؟ این مقاله اولین تحقیق در زمینه ارزشگذاری پولهای دیجیتال به شمار میرود.

 در این مقاله، بر اساس پیشینه ی اقتصاد رفتاری و ابزارهایی از علوم روان شناسی شناختی، با معیارهای سرمایه گذاران برای ارزشگذاری پولهای دیجیتال متمرکز  میشویم. در ادامه یک ابزار تحلیلی، برای ارزشگذاری پول دیجیتال به نام FTC معرفی خواهیم کرد و نشان خواهیم داد که چگونه ارزش پولهای دیجیتال از هیچ پدید می آیند و رای اعتماد اکثری را جلب می کنند .

 

۱-مقدمه 

در ماه می ۲۰۱۰ (آغاز سال ۱۳۸۹) اولین خرید عمومی از طریق بیت کوین توسط برنامه نویسی به نام لازلو هانیکس (Laszlo Hanyecz) صورت گرفت. او ۱۰ هزار بیت کوین را به حساب فرد دیگری انتقال داد تا آن فرد دو پیتزای دومینو را به آدرس او ارسال کند.

ارزش آن مقدار بیت کوین در آن زمان معاد ۴۰ دلار بود و در حال حاضر – در اکتبر ۲۰۱۸ – برابر با ۶۵٫۸۲ میلیون دلار است. بر اساس این خرید، شاخصی به نام شاخص پیتزا -Pizza Index- در پول های دیجیتال ایجاد شد و معادل دلاری مقدار بیت کوینی است، که هانیکس برای پیتزا پرداخت کرد. تصور عمومی از این ماجرا این است که هانیکس در آن زمان مبلغی بیش از ارزش پیتزا را پرداخت کرده است.

در حالیکه ما از نقطه نظر دیگری به این ماجرا مینگریم، در واقع هانیکس با ایجاد اعتماد در تکنولوژی جدید، ارزش زیادی را پدید آورد. این خرید را میتوان معادل تاریخی اولین کلمات گراهام بل ، تلقی نمود هنگامی که پشت تلفن خطاب به آقای واتسون گفت: “آقای واتسون نزد من بیایید، میخواهم شما را ببینم. “هانیکس با خرید خود نشان داد بیت کوین میتواند معادل پول متداول در دنیای واقعی باشد .

این اعتماد نه تنها باعث رشد ۲٫۵۰۰٫۰۰۰ درصدی ارزش بیت کوین شد، بلکه نوع جدیدی از پول را با عنوان پول دیجیتال ایجاد کرد، که ارزش آن به ۸۲۶ میلیارد دلار نیز رسیده است. در حقیقت این کار فقط با سفارش یک پیتزا صورت گرفت . اما به راستی سرمایه گذاران چگونه پول های دیجیتال را ارزشگذاری میکنند؟ در اکثر مواقع این داراییهای دیجیتال ، پشتوانه ای از داراییهای واقعی ، پشتوانه درآمدی یا ضمانتی ندارند.

اگر مثل برخی از اقتصاددانان، کل دارایی های این حوزه را سافته بازی تلقی کنیم، کوته نظری کردهایم. چرا برخی از دارایی های دیجیتال ، ارزش ای معادل ده هزار دلار دارند و برخی دیگر هیچ ارزشی ندارند. با بررسی صدها توکن راه اندازی شده و اندازه گیری نرخ موفقیت هریک، چه چیزی را میتوان از رفتار سرمایه گذاران آموخت؟ آیا با  استفاده از این دانش، میتوان احتما افزایش ارزش پولهای دیجیتال را پیش بینی کرد؟ می توان بیت کوین بعدی را شناسایی کرد؟

ما در این مقاله با استفاده از مفهوم FTC به سوالات فوق پاسخ خواهیم داد. با بررسی مدل ذهنی سرمایه گذاران برای ارزشگذاری پول های دیجیتالی که هیچ جریان نقدی آتی ، برای آن قابل تصور نیست، چارچوب تئوریک جدیدی را خواهیم ساخت. همچنین ابزار تحلیلی FTC را برای ارزشگذاری توکنها معرفی خواهیم کرد، تا هر دو گروه ایجاد کنندگان و سرمایه گذاران توکن از آن بهره گیرند .

 

۲-پولهای دیجیتال

در سال ۱۹۹۷ دیوید بوئی (David Bowie) آهنگساز معروف راک، ابزار سرمایه گذاری جدیدی با نام اوراق بوئی ایجاد کرد. ایده اصلی آن از طرف یکی از کارکنان یکی از شرکتهای تامین سرمایه، به نام دیوید پولمن (David Pullman) شکل گرفت. نرخ بهره ده ساله این اوراق معادل ۷٫۹ % بود در آن زمان نرخ بهره اسناد خزانه ده ساله آمریکا، معاد ۶٫۳ % بود( پشتوانه این اوراق، درآمد مورد انتظار از مجموعه ی آثار بوئی که شامل ۲۵ آلبوم بود که انتظار می رفت پتانسیل درآمدی خود را در طو زمان حفظ کند .
این اوراق توسط موسسه رتبه بندی مودیز (Moody’s) رتبه بندی شد و یکی از شرکتهای بیمه آمریکایی آن را معادل ۵۵ میلیون دلار بیمه کرد، بنابراین سرمایه گذاران میتوانستند به اوراق بوئی اعتماد کنند. بوئی از این روش استفاده کرد تا تعدادی از نسخه های اصلی خود را باز خرید کرده و مالکیت آثار خود را حفظ کند. در واقع او به جای فروش حق امتیاز موسیقی خودش، با استفاده از اوراق آنها را بازخرید نمود.

اوراق بوئی نشان داد که همانند دارایی های مشهود، دارایی های نامشهود نیز میتوانند به صورت اوراق بهادار مبادله شوند. پس اگر موسیقی این قابلیت را دارد، چرا کدهای کامپیوتری این قابلیت را نداشته باشند؟ این در واقع موضوعی است که توسط دارایی های دیجیتال – مثل بیتکوین و سایر آلتکوین ها مانند ریپل، اتریوم و کوینهای دیگر که ما از آنها به عنوان توکن یاد می کنیم ، رخ داده است. پول دیجیتال ، مانند سهام سنتی میتواند به عنوان درصدی از دارایی واقعی یا شرکت، تلقی شود. در ادامه ی مقاله از واژگان
زیر استفاده خواهیم کرد:

  • پول دیجیتال : توکنهایی مانند بیتکوین که برای خرید و فروش کالا در دنیای واقعی به کار می روند .
  • پول دیجیتال پلتفرمی: توکن هایی که میتوانند به عنوان راهکار پرداخت ، برای تراکنشهای مبتنی بر بلاکچین استفاده شوند مانند اتریوم .
  • پول دیجیتال با پشتوانه دارایی: توکن های وابسته به دارایی های فیزیکی مانند املاک و مستغلات، هنرهای زیبا یا کلکسیونها.

امروزه تکنولوژی بلاکچین این قابلیت و ظرفیت را ایجاد کرده تا کاربران بتوانند حق مالکیت داشته باشند و یا آن را منتقل کنند. توکنها این خصایص را از بلاکچین به ارث میبرند، ویژگیهایی مانند مالکیت غیر متمرکز ، کنترل ، مکانیزم اجماع و غیر قابل تغییر بودن دادهها و پروتکل ها، بدون نیاز به اتکا به حکومت، به کاربران اجازه می دهند مالکیت توکن ها را در اختیار خود داشته باشند و یا آن را انتقال دهند. توکنها کاربردهای زیادی دارند.

هر توکن مالکیت غیر متمرکز ارزش داراییهای پایه را نشان میدهد. با قرار دادن این موارد کنار هم به نظر میرسد ما در حال ورود به اقتصاد مبتنی بر توکن هستیم. سرمایهگذاران بر بستر بلاکچین قادر خواهند بود تا درصدی از مالکیت ارزش هرگونه دارایی، از تیمهای ورزشی تا شهرها و حکومتها را خریداری کنند و تراکنشها نیز بر بستر تکنولوژی بلاکچین ذخیره شوند .
با در نظر داشتن این روند تحول ، پرداختن به این مساله که چگونه سرمایه گذاران داراییهای با پشتوانه توکن را ارزشگذاری میکنند، امری ضروری به شمار میرود . اوراق بوئی که پیشتر در مورد آن صحبت شد، دارایی با پشتوانه ی درآمدهای آتی مورد انتظار از موسیقی یک هنرمند است. سرمایه گذاران چگونه پولهای دیجیتال را که هیچ پشتوانه ی شرکتی یا درآمد آتی مورد نظر را ندارند، ارزشگذاری میکنند؟ این ارزش از کجا میاید؟

 

پولهای دیجیتال از خیال تا واقعیت:

به منظور پاسخ به سوالات فوق، ابتدا به توکنهای دیجیتال با پشتوانه ای از دارایی های واقعی میپردازیم، پس از آن به دارایی هایی که ارزش آنها نامشخص است خواهیم پرداخت و سپس داراییهای با پشتوانه توکن را مورد بررسی قرار میدهیم. ما از این طبقه بندی استفاده میکنیم تا از خیال تا واقعیت برسیم و به این ترتیب به معیارهای ذهنی که سرمایه گذاران برای ارزش گذاری پولی توکنها استفاده میکنند دست یابیم.

پولهای دیجیتال با پشتوانه داراییهای با ارزش مشخص:

توکنی را در نظر بگیرید که پشتوانه آن، نوعی دارایی فیزیکی است و قیمت تقریبی آن نیز مشخص است (مانند طلا، املاک و مستغلات، هنرهای زیبا و…) این توکن ها مانند اوراق بوئی توسط دارایی پایه واقعی یا جریان نقدی آتی پشتیبانی میشوند.

با توسعه تکنولوژی بلاکچین احتمالا شاهد افزایش چشمگیر تعداد توکنهای با پشتوانه دارایی واقعی خواهیم بود؟

به عنوان مثال:

۱-املاک و مستغلات: سرمایه گذاران در بمبئی خواهند توانست تا قطعه ای زمین را در منهتن که بر اساااس بازار املاک نیویورک قیمت گذاری میشود، خریداری کنند .
۲-کلکسیون ها: علاقمندان به هنر قادر خواهند بود تا توکنی با پشتوانه نقاشی ون گگ را خریداری کنند و تا زمانی که اثر هنری، معروف و محبوب باقی بماند، ارزش آن حفظ خواهد شد .
۳-شرکتها: شرکتهای سرمایه گذاری جسورانه توکنهای خود را منتشر خواهند کرد. ارزش این توکن ها ارتباط مستقیمی با میزان اعتماد سرمایه گذاران به پرتفوی سرمایهگذاری آن شرکتها ، افزایش خواهد یافت

در هر یک از موارد فوق، توکن، نمایانگر مالکیت سهمی از ارزش دارایی پایه است و ارتباطی با خود دارایی پایه ندارد. تعریف دقیق توکن عبارتست از چیزی که نمایانگر مشهود یا ملموس، یک واقعیت باشد. لذا توکنها برعکس اوراق بهادار که نمایانگر مالکیت واقعی هستند، درصدی از ارزش دارایی را نشان می دهند.

دلار آمریکا تا زمانی که بر استانداردهای طلا استوار بود، دارای پشتوانه داراییهای فیزیکی طلا بود. با فاصله گرفتن آمریکا از این استانداردها، با توجه به اینکه به صورت گسترده توافق شده بود که دلار با ارزش است، پشتوانه آن به قراردادهای اجتماعی تغییر کرد .

در حال حاضر همان قرارداد اجتماعی بر توکنها نیز حاکم است: تا زمانی که تعداد کافی از سرمایه گذاران توافق کنند که توکنها با ارزشند، یا هرچه سرمایه گذاران بیشتری وارد بازار شوند و اعتماد بیشتری در مورد توکن ها در آینده وجود داشته باشد، ارزش آنها افزایش مییابد و هرچه سرمایهگذاران اعتماد خود را از دست دهند، ارزش آنها نیز سقوط میکند.

اگر توکنی با پشتوانه آثار دیوید بوئی منتشر میشد، در این صورت به منظور افزایش ارزش آن، اقدامات مختلفی در راستای جلب اعتماد سرمایه گذاران به آثار او صورت می گرفت. اقداماتی از قبیل: مجوز اجرای موسیقی در فیلمهای معروف، برگزاری فستیوا های موسیقی با سبک خود بویی و….

لذا ارزش دارایی با پشتوانه توکن می تواند به سادگی از فرمو زیر محاسبه گردد:

token-value

پولهای دیجیتال با پشتوانه داراییهای با ارزش نامشخص:

دارایی پایه اغلب آلتکوینها ، هیچ معادلی در دنیای واقعی ندارد. با این حال قراردادهای اجتماعی بیانگر ارزش آنهاست. روزانه میلیاردها آلتکوین، در صرافیهای دیجیتال خریدوفروش میشود. پس این ارزش از کجا میآید؟

دارایی پایه اغلب آلتکوینها ، هیچ معادلی در دنیای واقعی ندارد. با این حال قراردادهای اجتماعی بیانگر ارزش آنهاست.روزانه میلیاردها آلتکوین، در صرافیهای دیجیتال خریدوفروش میشود. پس این ارزش از کجا میآید؟
یکی از موارد مورد بررسی برای پاسخ به این سوال ، اثرات شبکه است. قانون متکالف (Metcalfe) بیان میکند که ارزش یک شبکه، با افزایش تعداد کاربران آن افزایش مییابد. این قانون اولین بار توسط جورج گیلدر (Gilder George) در سال ۱۹۹۳ ارائه و سپس توسط رابرت متکالف (Metclafe Robert) با هدف توصیف خرید و اتصالات اترنت معرفی شد . بعدها با جهانی شدن اینترنت، این قانون در مورد کاربران و شبکه ها توسعه یافت اگر شبکه ای دارای n کاربر باشد ، ارزش برای هر کاربر با تعداد کل کاربران متناسب است: 

n(n-1)=n۲-n

برای درک بهتر، یک پلتفرم ساده ی بلاکچین را که توسط ۱۰۰ توکن پشتیبانی میشود در نظر بگیرید. اگر هر توکن دارای ارزش یک دلار به ازای هرکاربر شبکه باشد، پس ۱۰ کاربر ارزشی معاد ۱۰۰ دلار ایجاد میکنند و هر توکن دارای ارزش یک دلار خواهد بود. قانون متکالف، بیان میکند که به ازای هر رشد ۱۰ برابری، شبکه ۱۰۰ برابر رشد میکند؛ هرچه تعداد کاربران شبکه از ۱۰ به ۱۰۰ رشد کند، ارزش شبکه از ۱۰۰ دلار به ۱۰۰۰۰ دلار افزایش خواهد یافت. در حالیکه تعداد توکن ها ثابت می ماند، ارزش توکن ها از ۱ دلار به ۱۰۰ دلار افزایش می یابد .

در واقع این دقیقا معادل نتیجه ای است که از تحلیل رشد کیف پولهای بلاکچین در مقابل ارزش بازاری کل داراییهای بلاکچین بدست میآید.

blockchain walle count blockchain market value

این یافته ها قابل توجه است و نشان میدهد که قانون متکالف در مورد ارزش پول های دیجیتال صادق است. یک نکته در این میان وجود دارد؛ از آنجا که تعداد توکنها ثابت است با افزایش ارزش شبکه ارزش توکنها نیز افزایش می یابد. این موضوع پول های دیجیتال را از پول های رایج متمایز میکند. افزایش تعداد افرادی که از دلار استفاده میکنند، ارزش پولی
دلار را افزایش نمیدهد. بنابراین احتما افزایش ارزش، توکنهایی که دارای تعداد کاربران پایه زیاد و رو به رشد هستند، بسیار زیاد است .
دفاتر کل توزیع شده، توسط شبکه غیر متمرکز کامپیوتری قدرت می یابند. این کامپیوترها با حل مسائل پیچیده ریاضی هش کردن قدرت محاسباتی خود را به شبکه منتقل می کنند. هش کردن روشی است که برای بررسی یکپارچگی دیتا از آن استفاده می شود. هش یک تابع یک طرفه است به این معنی که اگر دو کامپیوتر متفاوت یک دیتا را دریافت کنند و یک
تابع hash یکسان را روی آن اجرا کنند باید مقدار hash یکسانی را بدست آورند. در مورد بلاکچینهای با مکانیزم اجماع “اثبات کار” (proof of work) مانند بیت کوین، کل انرژی محاسباتی یا انرژی هش کردن، یکی دیگر از راههای محاسبه ارزش کل شبکه است. از آنجا که هش کردن نیازمند محاسبات زیادی است و برق زیادی مصرف می کند، میتوان طبق قانون متکالف هزینه های برق را به عنوان یکی دیگر از معیارهای اندازه گیری ارزش شبکه تلقی کرد.

ادامه دارد ….

گرد آورنده و مترجم : فرزانه علیزاده /شبکه فن آفرینی آفرینش

امتیاز
[تعداد رای: ۱ میانگین: ۴]

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *